Krwawe zapusty. W 180. rocznicę rabacji galicyjskiej

7 marca 2026 roku o godzinie 17:00 w Bibliotece Biecz odbył się panel dyskusyjny zatytułowany „Krwawe zapusty. W 180. rocznicę rabacji galicyjskiej”. Spotkanie zgromadziło liczną publiczność zainteresowaną historią regionu oraz jednym z najbardziej dramatycznych wydarzeń nie tylko w dziewiętnastowiecznej Galicji, lecz również w Europie, bo o rabacji pisały także zachodnie gazety.

W dyskusji udział wzięli badacze i popularyzatorzy historii: Michał Rauszer, Łukasz Bajda, Piotr Korczyński, Damian Nowak oraz literaturoznawca Jacek Lech. Rozmowa o społeczno-historycznym podłożu wydarzeń z lutego i marca 1846 roku okazała się niezwykle intrygująca i wielowątkowa. Paneliści przybliżyli zarówno tło społeczne rabacji galicyjskiej, jak i realia życia chłopów w epoce pańszczyzny, które w znacznym stopniu wpłynęły na wybuch chłopskiego buntu.

Szczególne miejsce w dyskusji zajęła postać Jakuba Szeli – jednego z najbardziej rozpoznawalnych przywódców rabacji. Uczestnicy panelu zastanawiali się nad jego rolą w wydarzeniach 1846 roku oraz nad tym, w jaki sposób postać ta funkcjonuje w pamięci historycznej i kulturze. Nie zabrakło także refleksji nad mechanizmami społecznych napięć w Galicji oraz nad tym, jak wydarzenia sprzed 180 lat wpływają na współczesne spojrzenie na historię relacji między warstwami społecznymi.

Istotnym elementem spotkania była aktywność publiczności. Licznie zgromadzeni uczestnicy chętnie włączali się w dyskusję, zadając pytania i dzieląc się własnymi refleksjami. Dzięki temu rozmowa nie ograniczyła się jedynie do panelu ekspertów, lecz przerodziła się w żywą wymianę opinii i doświadczeń.

Spotkanie w Bibliotece Biecz pokazało, że temat rabacji galicyjskiej wciąż budzi duże zainteresowanie i skłania do refleksji nad złożonością historii społecznej naszego regionu. Panel „Krwawe zapusty” był nie tylko okazją do upamiętnienia 180. rocznicy wydarzeń z 1846 roku, ale również przestrzenią do pogłębionej rozmowy o ich znaczeniu i konsekwencjach.

Organizatorem wydarzenia było Muzeum Ziemi Bieckiej we współpracy z Biblioteką Biecz.

***

Łukasz Bajda – doktor nauk humanistycznych, historyk i przewodnik beskidzki, od urodzenia związany z Podkarpaciem. Dzieciństwo spędził w Bieszczadach, które stały się inspiracją dla jego badań i pasji krajoznawczych. Ukończył studia na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, gdzie obronił pracę doktorską pt. „Szlachta ziemi sanockiej w XVIII wieku”. Miłośnik podróży, literatury i genealogii rodzinnej. Pracownik Bieszczadzkiego Centrum Dziedzictwa Kulturowego. Autor kilkudziesięciu publikacji poświęconych historii i atrakcjom turystycznym Podkarpacia, w tym książek:

  • „Myśliwi Gór Sanockich”
  • „Balowie. Z bieszczadzkich lasów na salony Krakowa i Lwowa”
  • „Baligród. Historia bieszczadzkiego miasteczka”
  • „Szlachta w Bieszczadach i na Pogórzu”
  • „Bieszczady. Opowieści przewodnika”
  • „Bieszczady. To, co najważniejsze”
  • „Ziemianie z podkarpackich dworów” (t. 1 i 2)
  • „555 zagadek o Bieszczadach”
  • „Po powiecie łańcuckim. Przewodnik”
  • „Po powiecie przeworskim. Przewodnik”
  • „Przeworsk. Przewodnik”
  • „Gmina Tyczyn. Przewodnik”
  • „Opowieści ze starej rafinerii”

Piotr Korczyński (ur. 1974) – historyk, publicysta i rysownik. Ukończył historię na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Redaktor naczelny kwartalnika „Polska Zbrojna. Historia”. Zbiera i dokumentuje relacje weteranów II wojny światowej oraz Wojska Polskiego. Autor książek z rejestru eseistyki historycznej: Dawno temu na Dzikim Zachodzie”, „Dla ojczyzny ratowania: szubienica, pal i kula. Dyscyplina w dawnym Wojsku Polskim”, „Śladami Szeli, czyli diabły polskie”, „Przeżyłem wojnę… Ostatni żołnierze Walczącej Polski”. „Zapomniani. Chłopi w Wojsku Polskim”, „Piętnaście sekund. Żołnierze polscy na froncie wschodnim”, „Dzika Dywizja. Historia Czerwonych Beretów” czy „Krew i popiół. Polscy żołnierze Napoleona”.

Michał Rauszer – doktor hab. nauk humanistycznych w  zakresie kulturoznawstwa, etnograf, wykładowca Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się badaniami nad konstruowaniem tożsamości kulturowej, kulturową historią buntu i historią teorii krytycznej. Jest autorem wielu książek. W swoim dorobku ma liczne reportaże i dzieła o tematyce historycznej, z zakresu nauk społecznych. Pisarz publikuje również w licznych branżowych czasopismach. Jest także współtwórcą podcastu „Wszyscy jesteśmy ze wsi”. Wśród jego książek znajdują się m.in.: „Homo fajer. Nieświadome wymiary kultury”, „Bękarty pańszczyzny. Historia buntów chłopskich”, „Siły podporządkowanych”. W 2023 roku ukazała się jego kolejna książka pt. „Ludowy antyklerykalizm. Nieopowiedziana historia”.